Tilrådd neste oppdrag
Marknadslabben
Ein avlingssvikt og ein dominerande leverandør pressar matprisane. Skil mellom kurveskift, marknadsmakt og fordeling.
LK20 · SOK01-04 · VGS
Forstå samfunnet.Grunngi vala.
Du leier eit uavhengig økonomisk råd. Les data, prøv ut modellar og gi råd når marknad, arbeid, prisar, fordeling og klima dreg i ulike retningar.
Kampanjen
26 oppdrag fram mot Noreg 2045
Start med grunnmodellane, eller finn eit tema du vil fordjupe deg i. Framdrifta blir lagra separat for SØ1 og SØ2.
0 av 26 fullført
Viser 26 av 26 oppdrag
Akt I
Grunnmodellane
Marknad, krinsløp, vekst, arbeid og prisar – verktøya du treng vidare.
0/6fullført
Ikkje starta
Den skjulte rekninga
Ein lønsam fabrikk skyv miljøkostnader over på andre. Samanlikn bedrifts- og samfunnsøkonomisk resultat.
Ikkje starta
Krinsløpet
Eit budsjett skal stabilisere økonomien og byggje kapasitet. Bruk reallikninga utan å forveksle identitet og årsak.
Ikkje starta
Vekstmålaren
BNP veks, men medianinntekta fell og utsleppa aukar. Undersøk kva veksttalet viser – og skjuler.
Ikkje starta
Jobbkrisa
Ordrane fell samstundes som helse- og teknologibedrifter manglar folk. Skil konjunkturarbeidsløyse frå strukturelt mistilhøve.
Ikkje starta
Prisjakta
Importert energi løftar prisane medan aktiviteten blir svekt. Rekn ut veksten i KPI og unngå mekanisk renteanalyse.
Akt II
Økonomien i samspel
Politikk, finans, fordeling, klima, valuta og handel blir kopla saman.
0/7fullført
Ikkje starta
Styringsrommet
Lågkonjunkturen krev handling, men verkemidla har tidsetterslep, importlekkasje og institusjonelle grenser.
Ikkje starta
Finansstormen
Bustadprisfall blir banktap og kredittbrems. Skil likviditet frå insolvens og spor sjokket inn i realøkonomien.
Ikkje starta
Fordelingsrådet
Gjennomsnittsinntekta veks, men dei nedst i fordelinga blir hengande etter. Bruk median, Gini og fattigdomsmål utan å skjule verdiprioriteringar.
Ikkje starta
Grøn omstilling
Ein utsleppsintensiv industri skaper arbeid og eksport, men òg ein ekstern klimakostnad. Samanlikn avgift, kvote, regulering og støtte.
Ikkje starta
Kronekursen
Krona svekkjast mot euro. Import blir dyrare, eksportinntekter meir verdt og éin-til-éin-forklaringar utilstrekkelege.
Ikkje starta
Handelsbordet
Toll kan skjerme ein næring og samtidig gjere innsatsvarer dyrare. Bruk alternativkostnad og drøft omstilling.
Ikkje starta
Noreg 2045
Aldring, svak produktivitet, klimaomstilling og lågare petroleumsinntekt krev ein robust plan – og evne til å møte nye sjokk.
Akt III
Fordjuping i Noreg
Nye marknader og strukturelle val krev at modellane blir brukte meir sjølvstendig.
0/7fullført
Ikkje starta
Bustadpresset
Husleigene stig medan bygginga fell. Skil kortsiktig knappleik, langsamt tilbod og tiltak som kan bli bakt inn i prisane.
Ikkje starta
Straumnettet
Effekttoppane aukar, nettet er fullt og éin netteigar har monopol. Skil monopolregulering, knappleiksprising og sosial skjerming.
Ikkje starta
Plattformjobben
Ein algoritme set betaling og fordeler oppdrag. Analyser forhandlingsmakt, informasjon og vern utan å late som alle arbeidstakarar er like.
Ikkje starta
Eldrebølgen
Færre yrkesaktive skal finansiere fleire tenester. Skil ein langsiktig strukturendring frå ein konjunktur og bygg ein gradvis plan.
Ikkje starta
Lønsoppgjeret
Prisane har auka raskare enn lønene, medan eksportverksemdene møter svakare marknader. Finn eit oppgjer som balanserer realløn, sysselsetjing og konkurranseevne.
Ikkje starta
To vekstbanar
To land investerer like mykje, men får ulik produktivitetsvekst. Undersøk humankapital, institusjonar og kor langt dataa rekk.
Ikkje starta
Overopphetinga
Arbeidsløysa er rekordlåg, inflasjonen brei og oljepengebruken aukar. Fordel jobben mellom rente, budsjett og målretta skjerming.
Akt IV
Den store stresstesten
Uvisse, globale sjokk og målkonfliktar testar heile analyseverktøyet.
0/6fullført
Ikkje starta
Gjeldsspiralen
Eit låginntektsland brukar meir på renter enn helse. Vurder rente–vekst-forhold, primærbalanse, valutarisiko og restrukturering.
Ikkje starta
Arvelotteriet
Inntektsskilnadene er stabile, men bustad og arv dreg formuane frå kvarandre. Vel mål før du vel fordelingspolitikk.
Ikkje starta
Tålegrensa til fjorden
Fiskarane deler ein bestand med ei uviss tålegrense. Utform reglar som verkar før alle veit nøyaktig kvar den kritiske grensa går.
Ikkje starta
Valutaforsvaret
Kapitalen flyktar frå eit land med fastkurs. Vel mellom rente, reserver og ny valutapolitikk når alle tre mål ikkje kan nåast samstundes.
Ikkje starta
Forsyningsvalet
Ei handelsrute blir stengd, og Noreg manglar kritiske medisinar og mineral. Kjøp robustleik utan å gjere all handel til ein trussel.
Ikkje starta
Rådet under revisjon
Teknologisprang, klimaskade og finansuro treffer samstundes. Revider Noreg 2045-planen med prioriteringar, fordeling og tydelege utløysarreglar.
26scenariooppdrag
78grunngitte analyseval
27kompetansemål kartlagde
100 %lokal lagring